>>> Kỳ 1: Theo chân “nhà thám hiểm”

Một góc sân khấu bằng thạch nhũ trong động Tú Làn

Sân khấu đá trong động Tú Làn

Hệ thống hang động tráng lệ hàng triệu năm chưa ai biết đến, nay “nàng công chúa” được đánh thức đã gây sửng sốt cho giới khoa học khám phá, nghiên cứu về hệ thống hang động ở Minh Hóa - vùng đệm của vùng Di sản thiên nhiên Thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng. 8 thanh niên lực lưỡng đứng dưới chân cột trụ nhũ đá như những con kiến nhỏ đứng dưới chân một con voi mộng. Một thành phố thạch nhũ trước mắt và những hình thù kỳ lạ liên tiếp hiện ra trong sự tưởng tượng của mỗi thành viên trong đoàn.

“Đoàn thám hiểm” có 8 người nhưng có đến 7 chiếc đèn pin cỡ lớn, thế nhưng ánh sáng trở nên yếu ớt trước không gian rộng lớn của vòm động. Ba chiếc cột nhũ đá khổng lồ được sắp đặt tựa như cổng tam quan của ngôi chùa lớn. Vòm thành hang động được thiên nhiên trang trí bởi một rừng thạch nhũ lấp lánh ánh kim từ trên cao buông xuống như một thế giới bị đảo ngược. Thế giới bóng đêm khiến cho ta tưởng tượng ra vô vàn điều ma quái, về những linh vật muông thú trong thiên nhiên.

"Mầm đá"

Hít một hơi thật sâu để bớt lạnh, tôi nhận thấy tiếng nước nhỏ xuống nhũ đá vang lanh lảnh, lúc xa, lúc gần, nhưng khó có thể nhận biết chính xác vị trí những “giọt lệ đá” bền bỉ tạc vào thiên nhiên tuyệt phẩm trong đó. Động rộng nuốt hết ánh sáng của đèn pha loại cực đại, biến ánh sáng trở nên cụt hẫng như chiếc gậy tiện bằng. Tiếng nói đập vào vách đá bị biến dạng trở thành những âm thanh ma quái. Cứ theo lời truyền miệng của người dân địa phương thì trong động đã từng có những cuộc sinh hoạt văn hóa thật công phu đến khó ngờ.

Phía sau 3 cột nhũ đá - “cổng tam quan” là khu mặt đá bằng phẳng rộng như một khu nhà thi đấu lớn. Mặt bằng này có thể chứa hàng nghìn người. Tiếp đến là một sân khấu đá tráng lệ như một nhà hát, có đủ màn, rèm và cánh gà do thạch nhũ tạo nên, lấp lánh ánh kim. Sân khấu như một đài sen khổng lồ, để lên được đó, phải bước qua 5 tầng bậc xếp hoàn hảo như có đôi tay của một kiến trúc sư tài tình thiết kế. ánh đèn cực mạnh của flas máy ảnh chớp liên tục cũng chỉ đủ hắt sáng được một góc của của sân khấu. Để chụp được tấm ảnh chiếc đàn đá tuyệt tác trong động, tôi đã phải nhờ anh Đinh Thanh Sơn - Trưởng phòng Văn hóa huyện Minh Hóa đưa tất cả ánh sáng của những chiếc đèn mang theo tụ lại. 

Sự im lặng và bóng tối vẫn bủa vây. Khác với những hang động tôi đã từng ghé thăm động Tú Làn có tiếng nước nhỏ róc rách lúc khoan, lúc nhặt nhưng mặt bằng trước sân khấu lại khô ráo đến lạ thường. Có điều lạ, mặt đá bằng phẳng như ai đó dày công láng xi măng lì mặt nhưng lại có hạt mầm đội đá trồi lên khỏi mặt chừng một gang tay với hai chiếc lá mong manh vàng nhợt nhạt. Chẳng biết mầm cây này có lớn nhanh bằng thời gian những giọt nước trồng cây nhũ đá trên vòm kia hay không nhưng những người trong “đoàn thám hiểm” đều tự nhủ mình hãy giữ mầm xanh diệu kỳ này như những vật linh thiêng khác trong động. Sự kỳ diệu của thiên nhiên đã tạo nên những điều mà con người không tưởng tượng được. Và “cung điện” Tú Làn là tuyệt phẩm của thiên nhiên tạo nên bất ngờ cho con người.

Báu vật trong động Tố Mộ

Những khe suối trong uốn lượn như rồng bay mất hút trong lòng núi đá rồi đổ ra thác núi phía thung sâu. Với kinh nghiệm đánh cá trong hang động, anh Đinh Hồng Nhâm lần theo khe suối để tìm đầu ra của con suối. Cuối cùng, anh đã phát hiện hệ thống hang động ở Tân Hóa đều thông nhau. Động Tố Mộ rộng không kém động Tú Làn, nhưng lại có thạch nhũ vàng óng như đồng thau, gõ vào ngân vang như chuông. Dưới nền như được lát hàng triệu viên đá hình tròn cân đối từ to bằng quả trứng gà đến nhỏ như viên bi. Khi soi ánh đèn viên đá phát ra tia lóng lánh, viên thì trong suốt, viên thì như ngọc trai. Anh Đinh Thanh Sơn - Trưởng phòng Văn hóa huyện Minh Hóa có ý định mang vật trong động về để trưng bày, nghiên cứu đã bị anh Nhâm gạt phắt: “Nếu có ý định đó tôi không dẫn đi tiếp nữa. Đồ trong đó là rất thiêng liêng, nếu mang ra sẽ gặp hạn với núi rừng”.

Động Tố Mộ có đoạn phải đi bằng phao, nên anh Nhâm phải đưa từng người vào một. Anh Nhâm từng nói động này đi bằng phao mất chừng 10 phút, thế nhưng, chúng tôi ngồi ngoài cửa động đợi 20, 30 rồi 50 phút vẫn không thấy ai quay ra. Thỉnh thoảng, trong động lại thổi ra từng cơn gió lạnh làm cho những người chờ đợi bắt đầu nghĩ ngợi quẩn quanh. Thấy anh Nhâm anh em mừng và đùa, tưởng các bác làm thức ăn cho cá trong động rồi. “Tôi đã đi sâu vào động Tú Làn bằng săm ôtô khoảng 7 cây số để đánh cá. Tôi cứ đi hết khoảng 3 bình điện thì quay ra, mỗi lần như vậy đánh được khoảng 3-5 chục cân cá các loại” - anh Nhâm nói. Động Tố Mộ như mới có một cơn lũ kinh hoàng ào qua, để lại rác, gỗ ngổn ngang trên vách đá. Nhiều thạch nhũ bị lũ cuốn gãy trôi dạt vào góc động.

Có hôm đi đánh cá mệt anh Nhâm nằm trên bờ đá trong động ngả lưng, cá vùng vẫy như có người đùa giỡn, bơi tắm, nước bắn cả lên người. Thực ra, phải là người có sức khỏe phi thường với bản lĩnh đặc biệt mới dám mạo hiểm mưu sinh theo kiểu anh Nhâm. Như thường lệ, từ chập tối vào hang đánh cá, anh đi vào sâu trong hang cho đến khi bên tai không còn tiếng muỗi vo ve, không khí ngột ngạt thì quay ra gỡ lưới. Thu cá xong, mang được cá ra đến chợ huyện thì trời đã gần sáng. Khi phát hiện ra hệ thống hang động “hoành tráng” ở Tân Hóa, anh Nhâm đã nhủ mình cần góp phần tìm ra con đường thoát nghèo cho huyện nhà nếu như hang động tuyệt đẹp ấy trở thành điểm du lịch vào một tương lai không xa. Anh đã báo cáo cho huyện Minh Hóa tìm cách đưa thông tin quý giá ấy đến với du khách và những nhà thám hiểm hang động. Bởi trong cách nghĩ của anh đó là quà tặng hiếm có của thiên nhiên ban tặng cho Minh Hóa.

(Còn nữa)

Theo: Báo An ninh Thủ đô