Lần đầu tiên dựng trong hang động với ba sân khấu liên hoàn Ảnh: Quốc Nam

Chứng nhân kỳ vĩ

Có mặt từ rất sớm của buổi bình minh các vận động vỏ trái đất, “nàng công chúa hang động” ngủ yên hơn hàng trăm triệu năm mới đươc con người “khai quật”. Câu chuyện đó đang thuộc về Thiên Đường và hàng trăm hang động khác của di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng. Lần đầu tiên trên thế giới, một chương trình truyền hình trực tiếp truyền đi từ lòng hang có tuổi cổ xưa hơn các khu rừng rậm già cỗi quanh nó. Cũng là lần đầu tiên trên thế giới, một vách hang của Thiên Đường được biến thành màn hình khổng lồ, chiếu lên những cảnh quan hùng vĩ về người anh em của Thiên Đường như Sơn Đoòng, Phong Nha, Tiên Sơn, cao nguyên đá Đồng Văn và hệ đá vôi quanh hồ Ba Bể…

Khai diễn bằng màn múa thuật lại một trong những tập tục văn hoá còn nguyên sơ nhất của đồng bào Ma Coong sống ở vùng lõi di sản, màn múa đập trống của đêm ngoại tình. Mỗi năm một lần, vào rằm tháng giêng, người Ma Coong ở Lào đổ qua Việt Nam tại bản Cà Roòng, xã Thượng Trạch đập trống cho sinh khí cuồng say, trống vỡ, họ tung tẩy tình yêu cùng nhau. Vợ người này với chồng người kia được phép ngoại tình trong một đêm. Lễ hội trải qua ngàn lần hiện vẫn còn nguyên chất “hoang dã” rừng rậm.

Lần đầu tiên màn hình lớn là vách hang động tráng lệ Ảnh: Quốc Nam

Rồi vũ khúc thiên đường diễn trong chính động Thiên Đường càng làm cho “nàng công chúa hang động” như trở mình, làm duyên trước triệu con mắt chăm chú qua truyền hình.

Vì sao có “nàng công chúa hang động”?

Vì sao có các hang động tráng lệ, lộng lẫy giữa vùng đất có bề ngang hẹp nhất đất nước Việt Nam chỉ 45km? Ccác nhà khoa học qua nhiều năm nghiên cứu đã cắt nghĩa “nàng công chúa hang động” có gốc gác từ đại dương bao la. Một công trình khoa học của tổ chức hợp tác Đức (GTZ) do Andrew P.Spate viết công bố: “Những quả đồi bát úp vốn nằm sâu dưới đáy biển cách đây trên 460 triệu năm đã tạo nên sinh cảnh đặc thù cho vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Hai khoáng chất hoà tan là canxi và các bon có nhiều trong các vỏ cứng bảo vệ của các loài sinh vật biển, kết hợp một cách tự nhiên cùng nước biển để tạo thành một khoáng chất mới là canxicacbonat có đặc tính hoà tan thấp hơn hai nguyên tố ban đầu. Các tinh thể canxi cacbonat chìm xuống đáy biển, hợp với nhiều vỏ sò, cùng xương các loài sinh vật biển tạo thành một lớp mùn đen. Dần dần lớn bùn này hoá thạch và lưu trữ tàn tích của các loài sinh vật biển bên trong.

Múa đập trống đêm ngoại tình Ảnh: Quốc Nam

Sự biến đổi trong thành phần hoá học của nước biển qua hàng triệu năm làm biến đổi tính chất của đá từ khi là lớp bùn ban đầu đến khi trở thành đá. Loại đá hình thành giữa các lớp khác nhau hoặc tại những mặt phân lớp được gọi là “đá trầm tích”.

Những kiến tạo địa chất mãnh liệt hình thành vỏ trái đất đã đẩy những lớp trầm tích này nhô lên từ đáy biển và tạo thành những ngọn núi tại Phong Nha. Nước mưa thấm vào những kẽ nứt của đá vôi, do tác động của trọng lực, nước chảy xuống cho đến khi gặp tầng phân lớp trầm tích. Tại đây, nước mưa tiếp tục chảy theo các khe nứt cho đến khi gặp một tầng phân lớp khác và tiếp tục chảy xuống dưới tác động của trọng lực. Quá trình này tiếp diễn đến khi dòng nước chảy xuyên qua các lớp đá vôi và mỗi lần hoà tan một chút để mang theo. Dần dần những khe nứt trở nên rộng hơn vì đá vôi hoà tan tạo nên những kỳ quan tiềm ẩn trong những dải núi đá vôi ở Phong Nha”.

Lượng khách xem hạn chế nhằm tránh áp lực lên hang động Ảnh: Quốc Nam

Chính các dòng chảy này đã tạo ra một cung đường hang động ngoạn mục chạy song song với đường 20 - Quyết Thắng. Cung đường dài chỉ 16km theo đường chim bay, nhưng có tới 20 hang động tuyệt đẹp phân bố theo hình cành cây. Cung đường hang động gồm các hang: Hang Tối (5.258m), Hang E (736m), Hang Tre (740m), Hang Thọc (740m), Hang Gió (549m), Hang Mới (408m), Hang Mẹ Bồng Con (732m), Hang Vực Tang (232m), Hang Du (116m), Hang Thiên Đường (31.000m), Hang Đại Cáo (1645m), Hang Duật (3927m), Hang Ho (1616m), Hang A Buot (820m), Hang Rục Cà Roòng (2.800m), Hang Ca (1075m), Hang Over (3244m), Hang Én (845m), Hang A Cu (640m), Hang Cang (hơn 1000m).

Đêm chứng nhân kỳ vĩ khép lại, trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Hữu Hoài, chủ tịch UBND tỉnh cho biết, sẽ tổ chức một cách tốt hơn lễ hội hang động trong những năm tiếp theo, bởi đây là nơi độc nhất vô nhị của Việt Nam dồi dào tài nguyên hang động lộng lẫy.

Ngoài cửa Thiên Đường là cây hoá thạch đá khổng lồ Ảnh: Quốc Nam

Bản đồ cung đường hang động do Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh cung cấp

Quốc Nam
(Sài gòn tiếp thị)