Cách chơi nằm trong phạm trù đối đáp thông qua văn thơ bí ẩn. Người ta chọn một số câu văn thơ có sẵn trong sách vở, thêm bớt, đảo từ, đảo ngữ pháp hoặc tự đặt ra những câu mới mang nhiều điển tích cổ, niêm yết ở ’’trường chơi’’ hai ba ngày trước khi chơi, để cho khách chơi chép về suy nghĩ, nghiên cứu.

Trường chơi là một bãi rộng có thể tập trung hàng vài trăm người, giữa bãi là một cây tre cao, từ gốc đến ngọn trên trên 4m, có ròng rọc luồn dây để kéo con bài lên tận đỉnh cột. Dưới gốc cây tre làm cột treo con bài là một cái bàn cao khoảng hơn một mét, dùng làm diễn đàn và làm chỗ cho người đứng bảo vệ con bài treo trên cột.

Các câu thơ đố thì không hạn chế, nhưng các con vật để đố và giải đáp thì hạn chế trong bộ bài tới của trò chơi bài chòi hoặc trong 36 con vật tướng tinh của nhà Phật, ví dụ như: khỉ, hạc, nhện, rắn, rồng, lợn, mèo, chó v.v... mang tên Hán Ví như: con hạc, con nhện gọi là Thanh Tuyền; con voi gọi là Hữu Lợi; con ngựa gọi là Quang Minh; con rùa gọi là Hỏa Quan; con ếch gọi là Hiệp Hải; con trâu gọi là Hán Vân; con cá gọi là Tỉnh Lợi, con rết gọi là Dạ Minh Châu, con chuột gọi là Tất Đắc v.v...

Đến giờ chơi, người chủ trì bài thai, bí mật viết con bài giải đáp vào tấm bìa, cuốn tròn vào một tấm lụa điều, buộc vào dây, thân hành đứng lên diễn đàn công bố cuộc chơi bắt đầu rồi rút con bài lên trên đọt cây tre, giao cho vệ sĩ đứng canh gác từ đó cho đến khi giải đáp.

Con bài khi được kéo lên là không được thay đổi. Chính người chơi cũng phải canh chừng không cho ai thay đổi. Người ta gọi đó là ’’con thai’’ đã treo. Giờ giải đáp để kết thúc một lần chơi gọi là giờ xổ thai.

Đối với khách chơi bài thai thì tùy thích, tùy túi tiền muốn "cược’’ bao nhiêu cũng được, cứ cược một thì được trúng gấp 30 nếu chơi loại bài 36 con, hoặc gấp 25 nếu chơi loại bài 30 con, nhưng không được cược quá mức tối đa đã qui định trong thể lệ cuộc chơi.

Khách chơi viết tên mình, chỗ ở vào một cái phiếu dự đáp có mẫu sẵn, đồng thời ghi tên con bài đáp của mình vào phiếu cũng như số tiền cược, nộp cho Ban Tổ chức Bài thai và được nhận lại một biên lai thu tiền giống như phiếu dự đáp đã nói trên, để khi trúng giải, đối chiếu hai bên khớp nhau mới lĩnh được thưởng.

Khi hết giờ chơi như đã qui định, bộ phận ’’xổ bài thai’’ phát hiệu lệnh thì bộ phận thu tiền thôi làm việc, người chủ trì cuộc chơi khăn đen áo dài, bước lên diễn đàn, đốt pháo ngỏ lời cảm ơn khách chơi và tuyên bố ’’mở thai’’, hạ dây ròng rọc xuống, ’’cuốn thai’’ từ trên cao theo dây xuống và người chủ trì đón lấy, mở ra hô to tên con bài thai đã ấn định trước.

Cả cử tọa hoan nghênh xong, thì đến mục giải thích, phân tích nội dung câu thai đã ra ứng với con bài thai ở chỗ nào. Những người đáp đúng thì hoan nghênh, những người chưa nhất trí thì chất vấn. Người chủ trì lại phải giảng giải, bình luận, chỉ rõ người thua do không thấu chỗ này, chỗ kia hoặc lầm lẫn chỗ này, chỗ nọ v.v... Những buổi ’’xổ thai’’ như vậy trở thành những buổi ’’bình văn thơ’’ hết sức thú vị. Người trúng giải vui thích đã đành, nhưng người thua cuộc cũng vui thích thừa nhận để rút kinh nghiệm, đặc biệt là ai ai cũng thấy lý thú như được học thêm một vấn đề gì cao quý trong văn chương chữ nghĩa.

Lối chơi này không những lôi cuốn mạnh giới trí thức nho học có trình độ nghiên cứu phân tích văn, thơ mà còn cuốn hút cả các nghệ nhân hò hát trong vùng, cả nhân dân lao động vào cuộc, vì chính những kiến thức bất ngờ, những lối chơi chữ của các người chủ trì bài thai có khi vượt ra ngoài sách vở, điển cố mà nằm trong cuộc sống bình dân, trong kho tàng văn học dân gian.

Ví dụ, có một năm, ở Đồng Hới, cụ Nguyễn Đức Diễn chủ trì một cuộc chơi bài thai, ra một câu thơ như sau:

"... Khen ai dụng kế liên hoàn
Mượn mầu son phấn mà toan hai chồng’’...

Tất cả các nhà nho, các người sành sách, truyện, ai cũng biết đây là tác giả ra đề dẫn chuyện Tam Quốc Chí Diễn Nghĩa về sự tích Vương Tư Đồ dùng con gái nuôi là Điệu Thuyền làm mỹ nhân kế để ly gián cha con Đổng Trác và Lữ Bố, chặt đứt thế lực phản động trong triều hậu Hán. Theo kế mỹ nhân này, Điêu Thuyền sẽ là trung gian, níu kéo Đổng Trác và Lữ Bố lại với cô ta để cô ta như yêu cả hai người,khiến hai chàng si tình này nổi máu ghen tuông mà giết hại lẫn nhau. Kết quả là Đổng Trác bị Lữ Bố đâm chết, Lữ Bố cõng Điêu Thuyền chạy trốn, thế lực phản động tan rã... Đối chiếu với nội dung ý tứ và câu thơ, sự tích điển cổ Tam Quốc Chí nói trên, người ta đổ xô vào đánh con nhện, vì trong 36 con bài, chỉ có con nhện mới bủa lưới bắt ruồi muỗi, các chân cẳng con nhện níu lôi được các con vật vào lưới, thu hút chúng vào trung tâm cho nhện tiêu diệt. Đoán định như vậy, tưởng không còn gì để ngờ cả. Đánh vào con nhện là chắc chắn trúng!

Thế nhưng, khi xổ thai ra, lại là con hạc. Mọi người tưng hững, chỉ vài chục người hoan nghênh, do họ đánh đúng. Thế là hàng trăm người nhao nhao 1ên đòi đối thoại. Trong số này có một vị tiến sĩ từng làm quan to đã về hưu cùng tham gia đối thoại. Hầu như tất cả những người quan tâm đến văn học, dồn cả về nơi chơi Bài Thai này để nghe đối thoại.

Cuộc đối thoại đã đi đến kết luận như sau:

Con hạc đây là con hạc thờ trong các đình chùa. Nó vốn bằng gỗ nên người làm ra nó phải mượn ’’màu son phấn’’ để tô vẽ cho thành đẹp đẽ tuyệt trần. Nếu là cô Điêu Thuyền thì chẳng cần son phấn đã là tuyệt thế giai nhân rồi, cần gì phải mượn mầu son phấn. Con hạc làm bằng gỗ đứng trên 1ưng con rùa nhưng trên đầu nó lại có một đĩa dầu chồng lên để làm đèn thắp sáng. Như vậy nó chồng lên lưng con rùa, đĩa dầu 1ại chồng 1ên nó, tức là hai lần vật này chồng lên vật nọ, chứ không phải là 1ấy hai chồng. Vả lại, cô Điêu Thuyền trong kế hoạch mỹ nhân kế, thực ra có 1ấy hai chồng đâu, dù sao cô ta cũng chỉ là nạn nhân của thời cuộc và cô cũng chỉ thực sự mê chàng Lữ Bố hơn ông già Đổng Trác.

Trong khi mọi người đang ngẫm nghĩ về một thực tế con hạc thờ ở đình chùa thì những người hò hát, người lao động ít am hiểu điển cổ, lại nhao nhao lên:

- Đúng rồi! Đúng rồi. Chính chúng tôi cũng tự tìm thấy, con hạc nó chồng lên lưng rùa mà đĩa dầu chồng 1ên đầu nó mà đánh đúng đó. Thôi được rồi, mời cụ Học (tên thường gọi của cụ Diễn) xuống đi, treo câu khác! Đánh ván khác thôi!

Nhưng, có người vẫn chất vấn:

- Thế, kế liên hoàn, ông giải thích thế nào?

- Vâng, thưa bà con! Con hạc ở giữa liên kết với con rùa, liên kết với đĩa dầu, trở thành một sinh vật đẹp để tôn thờ thần linh, trời phật, không là kế liên hoàn là gì?