Bên cạnh giá trị và sức sống đó thì hò khoan Lệ Thủy đang đứng trước những khó khăn, thách thức không nhỏ. Những người biết hát hò khoan ngày một ít đi, tuổi ngày càng cao, trong khi đó lớp trẻ lại không hào hứng và không có tâm huyết với các làn điệu hò khoan. Điều đó làm cho hò khoan khó có cơ hội được phát huy giá trị vốn có của nó. Sự xâm nhập và phát triển ngày càng mạnh mẽ của nhạc trẻ, của âm nhạc thị trường đã lấn át đi những làn điệu, những câu hò khoan thấm đẫm tình quê, tình người Xứ Lệ vốn được ông cha ta sáng tạo nên. Sự ra đời và hoạt động của các CLB hò khoan vẫn chưa mang lại nhiều hiệu quả, sự hoạt động không thường xuyên, kinh phí để hoạt động không nhiều và sự quan tâm của xã hội, chính quyền địa phương, cơ quan quản lý chưa cao, dẫn đến sự hoạt động không hiệu quả của các CLB hò khoan, chưa thu hút được lớp trẻ yêu thích hò khoan. Bản thân tôi và anh Phạm Bá Dương (THSC và TH Kim Thủy) được may mắn mời tham gia câu lạc bộ “Tiếng hát quê hương” với tư cách là thành viên chính thức. Chúng tôi thực sự không thể hình dung ra nổi những con người rất đổi bình dị mà lại trở thành những nghệ nhân chân lấm tay bùn kia từ đâu mà họ có được những chất giọng đậm đà mượt mà, đầm ấm tình quê, tình người đến vậy. Từng câu, từng lời họ cất lên nghe như những cung bậc thánh thót của tiếng đàn bầu, nhặt khoan như âm thanh của đàn nguyệt. Chúng tôi cũng có chút ít hiểu biết về âm nhạc nhưng rất khó lòng đạt được những trình độ đẳng cấp và điêu luyện đến vậy.

Chúng tôi đã cùng họ sưu tầm, ghi âm dựng lại các làn điệu (mái hò) bằng giai điệu, âm thanh giọng hò Lệ Thủy. Một số nghệ nhân tích lũy vốn văn hóa hò khoan trong kho ký ức của mình để làm công việc bồi dưỡng "lực lượng hậu bị" cho hò khoan được nối dòng. Các nghệ nhân kia chính là vốn quý để dòng chảy hò khoan được tiếp nối liên tục, bền bỉ. Và chúng ta có thể hy vọng sự tiếp nối trường tồn của hò khoan khi nhìn thấy ngọn lửa đam mê đang được những thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau âm thầm, bình dị mà kiên trì. Thời gian qua, các trường học đã thành lập các “Câu lạc bộ hò khoan Lệ Thủy”, đã mở các buổi giao lưu, thi hát “Em hát dân ca”, tạo nên không khí vui tươi, giúp các em ngày càng nhận thức được sâu sắc hơn giá trị của các làn điệu hò khoan và có ý thức trong việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản quê hương. Song điều này vẩn chưa đủ mà nên chăng câu lạc bộ của các trường hàng tháng mời các nghệ nhân hát hò khoan đến để kể chuyện, biểu diễn cho các em xem, giúp các em tìm hiểu sâu hơn về hát hò khoan, có như vậy hò khoan Lệ Thủy mới phát huy và được lưu truyền đúng bản chất tinh hoa và giá trị nghệ thuật độc đáo của riêng nó thể hiện đúng bản chất nồng hậu, yêu đời, yêu gười của người dân Xứ Lệ.

Hò khoan Lệ Thủy là di sản văn hóa quý báu mà bao thế hệ người Lệ Thủy đã tích lũy, sáng tạo và chắt chiu gìn giữ, vì vậy bảo tồn là một nhiệm vụ cần thiết để các thế hệ con cháu chúng ta còn biết đến và còn được tận hưởng những giá trị tinh thần đó trong tương lai. Tôi thiết nghĩ rằng chúng tôi, thế hệ trẻ ngày nay và mai sau nữa hãy đón nhận món quà tinh thần vô cùng quý giá từ nguồn cội để có được niềm tự hào là người con Xứ Lệ, để câu hò trong đêm trăng cối gạo ngày xưa ấy còn mãi vang vọng đến ngàn đời. 

Theo hokhoanlethuy.edu.vn