Vườn quốc gia PN- KB được thành lập vào ngày 12-12-2001 theo Quyết định 189/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở nâng hạng khu bảo tồn thiên nhiên Phong Nha. Trong kỳ họp ngày 05-7-2003 của Uỷ ban Di sản thiên nhiên thế giới (UNESCO) tại Paris, với sự tham gia của đại biểu từ 160 quốc gia thành nên công ước, UNESCO đã chính thức công nhận Vườn quốc gia PN- KB là Di sản thiên nhiên thế giới (theo tiêu chí địa chất, địa mạo). Theo đó, diện tích quản lý của Vườn quốc gia PN- KB là 85.754 ha, trong đó chia thành 3 phân khu chức năng như: phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 64.894 ha; phân khu phục hồi sinh thái 17.449 ha và phân khu dịch vụ hành chính 3.411 ha. Trong diện tích quản lý của Vườn quốc gia PN- KB có trên 80.443 ha rừng tự nhiên có độ che phủ 94%, với 75.712 ha rừng chưa hoặc ít bị tác động.

Ngoài ra, về kiến tạo địa chất, hệ núi đá vôi PN - KB nằm trong vùng địa móng Trường Sơn, tiêu biểu nhất cho hệ núi đá vôi các bon - pécmi. Đây là một trong những vùng Karst rộng lớn, bị chia cắt mạnh và phát triển liên tục, hình thành trên 400 triệu năm. Đã có nhiều mẫu vật chứng minh cho quá trình phát triển và hình thành của vỏ trái đất, đây là tiêu chí quan trọng nhất để UNESCO công nhận vườn quốc gia PN - KB là Di sản thiên nhiên thế giới. Về hệ thống hang động Phong Nha có tổng chiều dài 37.758 m, trong đó động Phong Nha là một trong những đệ nhất thắng cảnh ở Việt Nam. Ông Hewozd Limbezi, Trưởng đoàn thám hiểm Hội địa lý Hoàng gia Anh khi thám hiểm động Phong Nha đã phát biểu: Với kinh nghiệm 16 năm thám hiểm hang động, tôi khẳng định Phong Nha là một hang động dài nhất và đẹp nhất thế giới. Cũng trong báo cáo khoa học của đoàn thám hiểm thì động Phong Nha xứng đáng được xếp vào danh sách "Kỳ quan thế giới" với bảy cái nhất: hang động dài nhất, cửa hang cao và rộng nhất, có những hồ ngầm đẹp nhất, hang khô rộng và đẹp nhất, thạch nhũ tráng lệ và đẹp nhất, sông ngầm dài nhất, bãi đá, bãi cát rộng và đẹp nhất. Bên cạnh đó, PN - KB còn rất đa dạng về sinh học, được quyết định bởi sự đa dạng về sinh cảnh như: núi đá vôi núi đất, sinh cảnh trong các thung lũng, sinh cảnh hang động mà các nơi khác không thể nào có được. Nhiều loài thú lớn được biết là các đối tượng bảo vệ cấp thiết toàn cầu như: hổ, bò tót, gấu và nhiều loài mới mang tính toàn cầu: mang lớn, sao la, mang Trường Sơn, cá Phong Nha...Có thể nói, tỉnh ta là nơi hội tụ đầy đủ các điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội theo hướng CNH, HĐH, chủ động hội nhập và phát triển cùng xu thế chung của cả nước và thế giới. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan nên việc khai thác các tiềm năng để tăng trưởng kinh tế chưa ngang tầm với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Trong đó bao gồm cả lĩnh vực du lịch mà tỉnh ta đã xác định là một ngành kinh tế quan trọng có nhiều lợi thế, chúng ta cần huy động mọi nguồn lực cho đầu tư thúc đẩy phát triển với nhịp độ nhanh hơn, mạnh hơn. Trong chuyến thăm và làm việc tại tỉnh ta ngay sau khi UNESCO công nhận PN - KB là di sản thiên nhiên thế giới nguyên Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải đã chỉ rõ: Du lịch là một thế mạnh của Quảng Bình, Di sản thiên nhiên thế giới PN - KB là một tài sản quý của đất nước và của Quảng Bình.

Trên dải đất miền Trung, tỉnh ta có một vị trí rất quan trọng trong bản đồ du lịch của cả vùng. Nếu thực hiện có hiệu quả chương trình liên kết du lịch, tỉnh ta có thể

Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng

Vườn quốc gia PN - KB được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, đã mang đến cho chúng ta rất nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít thách thức, giúp cho tỉnh ta có thêm nhiều kinh nghiệm trong quản lý, bảo vệ giữ gìn và khai thác phát triển du lịch, nghiên cứu khoa học, giáo dục xã hội, tôn vinh giá trị khoa học tự nhiên và nhân văn của Di sản thiên nhiên thế giới cho các thế hệ mai sau. Những lợi ích to lớn từ du lịch văn hoá và sinh thái sau khi Vườn quốc gia PN - KB được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới sẽ là một điển hình để nhân rộng, với phương thức phát triển kinh tế du lịch sinh thái bền vững thông qua bảo vệ môi trường, đa dạng văn hoá dân tộc và đa dạng sinh học, góp phần phát triển kinh tế ở địa phương.

Báo QB số 132